Pakistański minister z wizytą w Indiach, ale bez przełomu w relacjach
Pakistański minister ds. zmian klimatu Musadik Masood Malik w dniach 20–22 listopada odwiedzi Indie. To pierwsza wizyta pakistańskiego ministra rządu federalnego w tym kraju od czterodniowej wojny, którą oba państwa toczyły w zeszłym roku. Eksperci studzą jednak nadzieje: ich zdaniem to nie zapowiedź odwilży.
Po co minister jedzie do New Delhi
Malik weźmie udział w Dialogu Cywilizacyjnym Szanghajskiej Organizacji Współpracy (SCO). Pomysł zgłosił premier Indii Narendra Modi na szczycie SCO w Tianjin we wrześniu 2025 roku. Jako gospodarz Indie zaprosiły na wydarzenie wszystkie państwa członkowskie, więc zaproszenie dla Pakistanu miało charakter proceduralny.
SCO powstała w 2001 roku jako organizacja polityczna, gospodarcza i związana z bezpieczeństwem. Należą do niej obecnie:
- Białoruś, Chiny i Indie,
- Iran, Kazachstan i Kirgistan,
- Pakistan i Rosja,
- Tadżykistan i Uzbekistan.
Dla Islamabadu liczy się tu także własna pozycja. Pakistan przewodniczy Radzie Szefów Państw SCO w latach 2026–27, a w sierpniu 2027 roku ma gościć kolejny szczyt przywódców w Islamabadzie. Ayesha Siddiqa z King’s College London uważa, że wizytę trzeba oceniać przez pryzmat zobowiązań wobec organizacji, a nie jako gest wobec Indii. Podobnie T C A Raghavan, były indyjski ambasador w Pakistanie, przewiduje, że nie wpłynie ona realnie na stosunki dwustronne.
Relacje nadal zamrożone
Do wojny doszło po kwietniowym ataku w 2025 roku w indyjskiej części Kaszmiru, w którym uzbrojeni napastnicy zabili ponad dwudziestu turystów, głównie hindusów. Delhi oskarżyło Islamabad o wspieranie sprawców, a Pakistan temu zaprzecza. Od tamtej pory pole do oficjalnych kontaktów jest minimalne.
Indie powtarzają, że terroryzm i rozmowy nie idą w parze. Pod koniec października rzecznik indyjskiego MSZ Randhir Jaiswal podkreślił, że polityka wobec Pakistanu po zamachu w Pahalgamie pozostaje bez zmian. Pakistan wciąż porusza kwestię Kaszmiru oraz Traktatu o wodach Indusu, który Delhi uznało po ataku za zawieszony. Sam Malik od miesięcy jest wyrazistym głosem pakistańskiej kampanii w sprawie praw do wody. W czerwcu zapowiadał w ostrych słowach, że kraj będzie bronić swojego udziału.
Sanjay Kumar Bhardwaj z Uniwersytetu Jawaharlala Nehru zwraca uwagę, że SCO jest elementem „wielokierunkowej” polityki zagranicznej Indii, ale nie stwarza przestrzeni do normalizacji stosunków z Pakistanem.
Kanały nieoficjalne zamiast negocjacji
Brak oficjalnych rozmów nie oznacza całkowitej ciszy. Od maja 2025 roku byli dyplomaci, eksperci, parlamentarzyści i emerytowani wojskowi z obu krajów mieli uczestniczyć w serii nieformalnych lub półoficjalnych spotkań. Pozwalają one poznać sposób myślenia drugiej strony i zmniejszają ryzyko błędnej oceny sytuacji. Nie są jednak negocjacjami, a Delhi podkreśla, że emerytowani urzędnicy biorą w nich udział prywatnie.
Z listopadowej analizy Międzynarodowego Instytutu Studiów Strategicznych wynika, że oba rządy wydają się niechętne wznowieniu tajnych rozmów, mimo że wcześniejsze kontakty tego typu pomagały stabilizować relacje.
Co to oznacza z perspektywy Polski
Polska nie należy do SCO i wizyta nie ma dla nas bezpośrednich skutków. Warto jednak śledzić to wydarzenie, bo chodzi o dwa państwa dysponujące bronią jądrową, a każdy sygnał rozładowania lub zaostrzenia napięcia w Azji Południowej przekłada się na bezpieczeństwo regionu i stabilność globalną. Samo spotkanie przy jednym stole w ramach organizacji wielostronnej pokazuje, że kanały kontaktu nie zostały całkowicie zerwane.
Były indyjski ambasador w Pakistanie Ajay Bisaria ocenił wizytę jako „skromny krok naprzód, nie przełom”. Jego zdaniem dalszy bieg wydarzeń zależy od Islamabadu. Jeśli Pakistan powstrzyma się w Delhi od demonstracyjnych wystąpień i da wiarygodne zapewnienia w sprawie terroryzmu, rośnie szansa, że indyjscy przywódcy pojawią się na przyszłorocznym szczycie SCO w Islamabadzie. Właśnie to ma być prawdziwy sprawdzian.
Źródło: DW – „Pakistan minister to visit India, but no breakthrough expected”



