Dochód z zagranicy w PIT: przeliczenie waluty, brutto czy netto

27 października 2026

Do polskiego zeznania wpisuje się zarobki zagraniczne brutto, czyli przed potrąceniem zagranicznego podatku i składek. Każdą kwotę w walucie przelicza się na złote po średnim kursie NBP z ostatniego dnia roboczego przed dniem uzyskania przychodu, czyli zwykle przed dniem wypłaty (art. 11a ustawy o PIT). Dopiero od przychodu w złotych odejmuje się to, na co pozwalają polskie przepisy: zwolnienie 30% diety za dni pracy za granicą i koszty uzyskania przychodu.

Poniżej wyjaśniono, skąd wziąć kurs, jak przejść od przychodu do dochodu i gdzie trafiają zagraniczny podatek i składki. Na końcu jest przykład liczbowy dla pracy w Niemczech. Tekst dotyczy osób, które są polskimi rezydentami podatkowymi i rozliczają rok podatkowy 2025 (zeznanie składane w 2026 r.) albo rok podatkowy 2026 (zeznanie składane w 2027 r.).

Który kurs NBP i z jakiego dnia

Zasada jest jedna dla przychodów, kosztów i podatku, ale każda z tych kwot ma swoją datę:

Co przeliczasz	Kurs	Z jakiego dnia
Przychód (np. wynagrodzenie)	średni kurs NBP	ostatni dzień roboczy przed dniem uzyskania przychodu
Koszty poniesione w walucie	średni kurs NBP	ostatni dzień roboczy przed dniem poniesienia kosztu
Podatek zapłacony za granicą, wydatki, kwoty do odliczenia	średni kurs NBP	ostatni dzień roboczy przed dniem zapłaty podatku lub poniesienia wydatku

Podstawa: art. 11a ust. 1–3 ustawy o PIT oraz broszura Ministerstwa Finansów do PIT-36 za 2025 r.

Co to oznacza w praktyce:

Kurs średni, nie kurs banku. Liczy się średni kurs NBP (tabela A), a nie kurs, po którym bank albo kantor wymienił euro.
Każda wypłata osobno. Przychodem jest wynagrodzenie otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika (art. 11 ust. 1 ustawy). Jeśli pensja wpływała co miesiąc, każdą wypłatę przelicza się po kursie z ostatniego dnia roboczego przed dniem tej wypłaty. Roczna suma z niemieckiego zaświadczenia przeliczona jednym kursem nie spełnia tej zasady.
Dzień przed, nie dzień wypłaty. Pensja przelana we wtorek – kurs z poniedziałku. Przelana w poniedziałek – kurs z piątku (jeśli piątek był dniem roboczym).
Gdzie szukać kursów. Archiwum kursów średnich (tabela A) publikuje NBP na stronie nbp.pl w dziale „Kursy”.

Do przeliczenia potrzebne są więc daty wypłat. Są na miesięcznych paskach (Lohnabrechnung) albo w wyciągu z konta. Roczne zaświadczenie od pracodawcy pokazuje tylko sumy.

Przychód, koszty, dochód – co wpisać

Przychód = kwota brutto. Przy pracy w Niemczech punktem wyjścia jest zwykle wiersz 3 rocznego zaświadczenia Lohnsteuerbescheinigung: „Bruttoarbeitslohn einschl. Sachbezüge”, czyli wynagrodzenie brutto razem ze świadczeniami w naturze. Nie odejmuje się od niego niemieckiego podatku (wiersz 4), dopłaty solidarnościowej (wiersz 5), podatku kościelnego (wiersz 6) ani składek pracownika (wiersze 23, 25–27).

W wierszu 3 nie ma części świadczeń, które w Niemczech są wolne od podatku i są wykazywane w innych wierszach zaświadczenia. Czy któreś z nich są przychodem w Polsce, zależy od rodzaju świadczenia i polskich zwolnień – to trzeba ocenić osobno dla każdej pozycji.

Zwolnienie 30% diety. Przy czasowym pobycie za granicą i pracy na umowę o pracę część przychodu jest zwolniona: za każdy dzień pobytu za granicą, w którym podatnik był w stosunku pracy, odlicza się kwotę równą 30% diety zagranicznej (art. 21 ust. 1 pkt 20 ustawy o PIT). Dieta dla Niemiec wynosi 49 euro (rozporządzenie w sprawie podróży służbowych, tekst jednolity Dz.U. 2023 poz. 2190), więc 30% to 14,70 euro dziennie. Zwolnienia nie stosuje się m.in. do pracownika w podróży służbowej i do kierowców w transporcie międzynarodowym (art. 21 ust. 15 i 15c).

Koszty uzyskania przychodu. Przy umowie o pracę to kwoty ryczałtowe z art. 22 ust. 2 ustawy: 250 zł miesięcznie (do 3000 zł rocznie) przy jednym pracodawcy albo 300 zł miesięcznie (do 3600 zł rocznie), gdy podatnik mieszka poza miejscowością, w której jest zakład pracy, i nie dostaje dodatku za rozłąkę. Przy kilku umowach o pracę obowiązują wyższe limity roczne (4500 zł albo 5400 zł).

Dochód = przychód brutto w złotych − zwolnienie 30% diety − koszty uzyskania. Tę kwotę pokazuje się w załączniku PIT/ZG i w PIT-36. Gdzie dokładnie, zależy od metody unikania podwójnego opodatkowania w umowie z danym krajem:

wyłączenie z progresją (tak jest przy pracy w Niemczech) – dochód wpisuje się w PIT/ZG w kolumnie „Dochód z art. 27 ust. 8 ustawy” (dla umowy o pracę poz. 8) oraz w części I zeznania PIT-36 w wierszu „Dochody osiągnięte za granicą…” (w PIT-36(32) za 2025 r. poz. 293 – podatnik, poz. 294 – małżonek). Tego dochodu nie wpisuje się w części E;
proporcjonalne odliczenie (np. Holandia) – dochód wpisuje się w PIT/ZG w kolumnie „Dochód z art. 27 ust. 9 i 9a ustawy” (dla umowy o pracę poz. 9) oraz w części E zeznania PIT-36 razem z polskimi dochodami.

Numery pól podano według wzoru PIT-36(32) za rok podatkowy 2025. W kolejnych wzorach numeracja może się zmienić, dlatego przy rozliczeniu za 2026 r. trzeba sprawdzić aktualny formularz.

Zagraniczne składki i podatek – gdzie je pokazać

Podatek zapłacony za granicą. Przy wyłączeniu z progresją (Niemcy) zagranicznego podatku od pensji w ogóle się nie wpisuje – ani w PIT/ZG, ani w PIT-36. W PIT/ZG kolumna z podatkiem dotyczy tylko dochodów rozliczanych metodą proporcjonalnego odliczenia. Przy tej metodzie podatek przeliczony na złote wpisuje się w PIT/ZG (dla umowy o pracę poz. 10) i w części I PIT-36 („Podatek zapłacony za granicą – zgodnie z art. 27 ust. 9 i 9a ustawy”, w PIT-36(32): poz. 299 – podatnik, poz. 300 – małżonek). Broszura do PIT-36 wyraźnie mówi, że zagranicznego podatku nie wpisuje się w kolumnie z zaliczkami w części E.

Do PIT/ZG wpisuje się podatek zapłacony za granicą bez stosowania limitu. Limit odliczenia oblicza się dopiero w zeznaniu (objaśnienie do wzoru PIT/ZG(8)).

Składki na ubezpieczenia społeczne za granicą. Ustawa pozwala odliczyć od dochodu obowiązkowe składki społeczne zapłacone w innym kraju UE, EOG lub w Szwajcarii (art. 26 ust. 1 pkt 2a). Są jednak dwa ważne wyjątki (art. 26 ust. 13b):

nie odlicza się składek od dochodu, który jest w Polsce zwolniony na podstawie umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania – czyli przy wyłączeniu z progresją (Niemcy);
nie odlicza się składek, które zostały już odliczone za granicą od dochodu albo podatku.

Przy pracy w Niemczech te składki zwykle nie zmniejszą więc polskiego podatku.

Składka zdrowotna. Odliczenie składki zdrowotnej od podatku (dawny art. 27b ustawy) zostało uchylone, więc zagranicznej składki zdrowotnej też nie odlicza się od podatku.

Przykład

Przykład na fikcyjnych danych. Pan Adam jest polskim rezydentem podatkowym. W całym roku podatkowym 2025 pracował na umowę o pracę u jednego pracodawcy w Niemczech. Mieszka w miejscowości, w której jest zakład pracy, i nie dostaje dodatku za rozłąkę.

Wynagrodzenie brutto (wiersz 3 Lohnsteuerbescheinigung): 36 000 euro, 12 wypłat po 3000 euro.
Dni pobytu w Niemczech w stosunku pracy: 220.
Dla uproszczenia przyjęto, że średni kurs NBP przed każdą wypłatą wynosił 4,30 zł. To kurs wymyślony do przykładu – w prawdziwym rozliczeniu każdą wypłatę przelicza się po kursie z tabeli A z właściwego dnia.

Krok	Obliczenie	Kwota
Przychód brutto w zł	36 000 € × 4,30 zł	154 800,00 zł
Zwolnienie 30% diety	220 dni × 14,70 € = 3234 € × 4,30 zł	13 906,20 zł
Przychód po zwolnieniu	154 800,00 − 13 906,20	140 893,80 zł
Koszty uzyskania	12 × 250 zł	3000,00 zł
Dochód	140 893,80 − 3000,00	137 893,80 zł

Umowa z Niemcami przewiduje dla wynagrodzeń wyłączenie z progresją. Pan Adam wpisuje więc 137 893,80 zł w PIT/ZG w poz. 8 i w poz. 24 (wiersz „Razem”) oraz w PIT-36 w poz. 293. Niemieckiego podatku (wiersz 4) nie wpisuje nigdzie. Ten dochód nie jest w Polsce opodatkowany, ale podnosi stopę podatku od polskich dochodów, jeśli pan Adam je ma. Jeśli innych dochodów nie ma, zgodnie z informacją na podatki.gov.pl nie musi składać zeznania, chyba że chce rozliczyć się wspólnie z małżonkiem.

Gdyby ta sama praca była wykonywana w kraju z metodą proporcjonalnego odliczenia, dochód trafiłby do poz. 9 PIT/ZG i do części E PIT-36, a zapłacony tam podatek – do poz. 10 PIT/ZG i poz. 299 PIT-36.

Najczęstsze błędy

Wpisanie kwoty netto. Do PIT trafia przychód brutto. Kwota „na rękę” albo kwota po niemieckim podatku zaniża dochód.
Jeden kurs na cały rok. Średni kurs roczny ani kurs z 31 grudnia nie są zgodne z art. 11a. Każdą wypłatę przelicza się osobno.
Kurs z dnia wypłaty. Właściwy jest kurs z ostatniego dnia roboczego przed dniem uzyskania przychodu.
Kurs kantoru lub banku. Liczy się średni kurs NBP.
Pominięcie 30% diety albo naliczenie jej za dni, w których nie było pobytu za granicą w stosunku pracy.
Wpisanie niemieckiego podatku przy wyłączeniu z progresją. Przy tej metodzie podatku zagranicznego nie odlicza się i nie wykazuje.
Odliczenie niemieckich składek od polskiego dochodu mimo wyjątku z art. 26 ust. 13b.
Pomylenie zwrotu podatku z dochodem. Zwrot nadpłaty z niemieckiego urzędu skarbowego to osobna sprawa i nie należy go mylić z wynagrodzeniem brutto z wiersza 3 zaświadczenia.

FAQ

Czy można przeliczyć roczną kwotę z Lohnsteuerbescheinigung jednym kursem?

Przepis wiąże kurs z dniem uzyskania przychodu, więc poprawnie jest przeliczać każdą wypłatę osobno. Daty wypłat są na paskach płacowych lub w wyciągach bankowych.

Czy Solidaritätszuschlag i podatek kościelny odejmuje się od przychodu?

Nie. Przychodem jest kwota brutto. Przy pracy w Niemczech (wyłączenie z progresją) żadnego niemieckiego podatku nie wykazuje się w polskim zeznaniu.

Praca za granicą trwała tylko pół roku. Jak liczyć koszty?

Ryczałtowe koszty uzyskania przychodu ze stosunku pracy są w ustawie określone kwotą miesięczną i limitem rocznym (art. 22 ust. 2). Przy pracy przez część roku warto więc sprawdzić, za które miesiące przysługują, zamiast automatycznie przyjmować pełną roczną kwotę.

Czy zawsze trzeba złożyć PIT-36?

Nie zawsze. To zależy od metody w umowie, od tego, czy są inne dochody w Polsce, i od tego, czy podatnik chce rozliczyć się z małżonkiem. Ogólne zasady opisuje serwis podatki.gov.pl w informacji o dochodach z pracy za granicą.

Kiedy warto zlecić rozliczenie

Przeliczanie każdej wypłaty po innym kursie, zwolnienie 30% diety i wybór właściwych pól zajmują sporo czasu. Kto woli to zlecić, może skorzystać z usługi, jaką jest rozliczenie dochodów zagranicznych w Polsce przygotowane przez biuro rachunkowe lub doradcę podatkowego. Niezależnie od tego, kto wypełnia zeznanie, trzeba zebrać paski płacowe, roczne zaświadczenie od zagranicznego pracodawcy i informację o dniach pobytu za granicą.

Takimi rozliczeniami zajmują się wyspecjalizowane biura, np. Zwrot-podatkow.pl. Odpowiedzialność za treść zeznania i tak spoczywa na podatniku, dlatego przed wysłaniem warto przejrzeć wpisane kwoty.